Aganta Burina Burinata | Ciltli Baskı _{Buket Uzuner'in önsözüyle}

Türk edebiyatının kilometre taşlarından sayılan ve ilk kez 1946 yılında basılan Aganta Burina Burinata'yı, 80. yılında sert kapak ciltli baskısı ve Buket Uzuner'in önsözüyle sunuyoruz.

Halikarnas Balıkçısı'nın ilk romanı olan Aganta Burina Burinata, kendine özgü üslubuyla büyük yankı uyandırmış, çağdaşı yazarlara ve ardından gelen kuşaklara ilham veren bir eser olmuştur. Doğanın, denizin tüm canlılığı ve coşkusuyla edebiyatımıza girmesinin kapısını açmıştır. Bu yüzden Yaşar Kemal Halikarnas Balıkçısı'nı "Doğaya ilk başlayan büyük ustamız" diye anar ve "Bizim genç romanımız bu büyük ustadan çok şey öğrenmiştir. (...) Halikarnas Balıkçısı’na gelinceye kadar bizim edebiyatımızda pek öyle yaşayan doğa yoktu. Balıkçı kişi olarak gümbür gümbür bir insandı. O, doğanın bir parçası gibiydi... Bizim edebiyatımıza sağlıklı, gördüğümüz, güzel olan doğayı getirdi." tespitini yapar ve "Biz toprağı denizci Halikarnas Balıkçısı’ndan öğrendik" der. 

Halikarnas Balıkçısı bu romanında insan doğasının kadim çelişkilerini de günlük yaşamın doğal akışı içinde derinlemesine işler. İnsanları "deniz insanı" ve "toprak insanı" diye ikiye ayırır. Deniz insanı olmak ile toprak insanı olmak arasında dalgalanan Mahmut'un duygularında, hayatının bir döneminde "gitmek-kalmak" çelişkisini yaşayan herkes mutlaka kendinden bir şeyler bulur.

Aganta Burina Burinata aynı zamanda özgürlük tutkusunun romanıdır. Romanda deniz, sadece denizi değil özgürlüğü de simgeler. Buket Uzuner, bu ciltli baskı için yazdığı önsözünde bunu şöyle ifade ediyor: "Halikarnas Balıkçısı Aganta Burina Burinata romanında okura denizi, sadece deniz olduğu için sevmediğini anlatarak önce şaşırtır sonra denizin su kütlesi olmaktan öte bir özgürlük alanı olarak önemini ve gökle denizin birleştiği yerdeki özgürlük tutkusuyla özgürlük felsefesine doğru yönlendirerek büyülemeye devam eder."

Mahmut'un deniz ve özgürlük tutkusu üzerinden doğayı, insanı, tutkuyu coşkun bir dille anlatan bu başyapıt, yazıldıktan 80 yıl sonra insanlara yine aynı coşkuyla seslenmeye devam ediyor.

_________________________________

*Blog yazısı: Aganta Burina Burinata 80 Yaşında!

*Yaşar Kemal Balıkçı'yı anlatıyor.